هاری؛ تهدیدی کشنده که با «آگاهی و پیشگیری» مهار می‌شود
رونمایی از سند ملی حذف مرگ ومیر ناشی از هاری تا سال ۱۴۰۹ در همایش کشوری روز جهانی هاری
به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران؛ در راستای تقویت استراتژی‌های مقابله با بیماری‌های مشترک و پیشگیری از مرگ‌ومیر ناشی از حیوانات، در همایش کشوری «روز جهانی هاری» که به میزبانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران در مرکز همایش‌های بین‌المللی رازی برگزار شد، از «سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری» و «برنامه جامع اقدام ملی علیه هاری» رونمایی گردید. این برنامه با هدف مهار کامل این بیماری تا سال ۱۴۰۹ و بر پایه رویکرد «سلامت واحد» (One Health) تدوین شده است. این همایش با مشارکت مقامات ارشد وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی، نمایندگان سازمان جهانی بهداشت (WHO) و جمع گسترده‌ای از متخصصان و سیاست‌گذاران حوزه سلامت برگزار شد. محور اصلی نشست، ضرورت هم‌افزایی بین‌بخشی برای تحقق اهداف جهانی در مقابله با هاری بود.
دکتر عبادی آذر معاون بهداشت دانشگاه گفت: هاری (Rabies) یک بیماری عفونی حاد و مرگبار است که عامل آن نوعی ویروس است. این بیماری که عمدتاً میان گوشت‌خواران (اهلی و وحشی) شایع است، به‌صورت تصادفی و اغلب از طریق حیوان‌گزیدگی به انسان و سایر پستانداران منتقل می‌شود. هاری بسته به نوع درگیری سیستم عصبی، به دو شکل «تحریکی» (هاری خشمگین) یا «فلجی» (هاری ساکت) بروز می‌کند.
دکتر عبادی آذر در خصوص اهمیت پیشگیری، مقابله، آموزش و درمان این بیماری افزود: با توجه به غیرقابل درمان بودن بیماری پس از ظهور علائم، هرگونه حیوان‌گزیدگی (سگ، گربه و…) را باید بلافاصله یک «فوریت پزشکی» تلقی کرده و در کمترین زمان ممکن به مراکز درمان و پیشگیری هاری مراجعه نمود. همچنین اهمیت حیاتی این بیماری به سه دلیل عمده است:
- کشندگی ۱۰۰ درصدی: در صورت بروز علائم بالینی، بیماری هاری در انسان و حیوان «غیرقابل درمان» است و بیمار عملاً محکوم به مرگ خواهد بود.
- بار سنگین اقتصادی و درمانی: روند رو به رشد حیوان‌گزیدگی در کشور، سالانه هزینه‌های کلان و بی‌سابقه‌ای را جهت تأمین سرم و واکسن ضد هاری (برای درمان پیشگیری آسیب‌دیدگان) به نظام سلامت تحمیل می‌کند.
- خسارت به دامداری‌ها: علاوه بر تهدید سلامت انسان، هاری عامل تلفات دامی و خسارت‌های اقتصادی قابل‌توجهی به بخش کشاورزی و دامپروری است.
با توجه به اهمیت پیشگیری و مقابله با این بیماری بیماری همایش همایش کشوری روز جهانی هاری و رونمایی از سند ملی حذف مرگ ومیر ناشی از هاری تا سال ۱۴۰۹ به میزبانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران در سالن شهید یاسینی برگزار شد.
این همایش با مشارکت مقامات ارشد وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی، نمایندگان سازمان جهانی بهداشت (WHO) و جمع گسترده‌ای از متخصصان و سیاست‌گذاران حوزه سلامت برگزار شد. محور اصلی نشست، ضرورت هم‌افزایی بین‌بخشی برای تحقق اهداف جهانی در مقابله با هاری بود.
در این نشست، با اشاره به آمار نگران‌کننده حیوان‌گزیدگی در کشور (بیش از ۴۴۰ هزار مورد در سال ۱۴۰۴)، متخصصان بر لزوم تغییر در رویکردهای کنترلی تأکید کردند. دکتر قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، با تأکید بر ضرورت واکسیناسیون ۷۰ درصدی جمعیت سگ‌ها و ارتقای سطح آموزش عمومی، این مسیر را تنها راه مهار بیماری دانست.
در سخنرانی‌های کلیدی این همایش، مسئولان مختلف بر پیوند میان سلامت انسان، دام و محیط زیست تأکید ورزیدند:
- دکتر فربد عبادی آذر، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران: ضمن خوش‌آمدگویی به شرکت‌کنندگان، کنترل هاری را از جمله اولویت‌های حیاتی و استراتژیک سلامت برشمرد.
- دکتر جان جبور، نماینده سازمان جهانی بهداشت: با تمجید از تدوین سند راهبردی ملی ایران، نقش کلیدی مراکز پیشگیری و درمان (۷۲۹ مرکز فعال در کشور) را در کاهش بار بیماری برجسته کرد.
- دکتر عباسعلی مطلبی، رئیس سازمان نظام دامپزشکی: مدیریت بیماری‌های مشترک را مستلزم همکاری تنگاتنگ و ساختاری میان ارگان‌های بهداشتی و دامپزشکی دانست.
- دکتر جندقیان، مدیرکل دفتر محیط زیست و خدمات شهری سازمان شهرداری‌ها: بر نقش کلیدی مدیریت شهری و اجرای دقیق طرح‌های کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب (CNVR) تأکید نمود.
دستاوردهای راهبردی؛ از سند ملی تا عضویت در شبکه جهانی
یکی از دستاوردهای مهم این همایش، رونمایی از «برنامه جامع اقدام ملی علیه هاری» بود که نقشه راه کشور را برای دستیابی به اهداف جهانی تا سال ۲۰۳۰ ترسیم می‌کند. همچنین، ثبت برنامه روز جهانی هاری ایران در «اتحاد جهانی علیه هاری» (GARC)، گواهی بر تعهد و پیشرفت علمی-مدیریتی ایران در اجرای استانداردهای بین‌المللی است.
در بخش تخصصی همایش نیز، با تمرکز بر پنل‌های علمی، موضوعاتی نظیر «مدیریت هوشمند مواجهه با هاری»، «کاهش هزینه‌های درمانی» و «بررسی تجربیات موفق منطقه‌ای (مانند طرح شهرستان قائنات)» مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت که راهکارهای عملیاتی جدیدی را برای سیاست‌گذاران سلامت به ارمغان آورد.
کامنت