دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • مطالب آموزشی حوزه سلامت
  • نشانی مراکز و پایگاه های سلامت تحت پوشش
  • راهنمای بالینی مبتنی بر شواهد
  • سامانه های مرتبط
  • راهنمای مراجعین

مصاحبه با دکتر فرهاد فیروزبخت به مناسبت روز ملی جمعیت

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۹/۲/۳۰ | 

دکتر فرهاد فیروزبخت در مصاحبه با سردبیر مجله صحت: مسائل جمعیتی و مسائل اجتماعی چند بعدی هستند. یعنی هم مسائل فرهنگی، باورها، نگرش ­ها و سبک زندگی، در آنها تاثیر دارد و همچنین نوع سیاست­ها و برنامه ­ها که در حوزه اقتصاد شکل می‌گیرد.
 
مهندس مهدی عرب؛ سردبیر مجله صحت و مدیر روابط عمومی معاونت بهداشت به مناسبت روز ملی جمعیت ( 30 اردیبهشت)، مصاحبه ای را با دکتر فرهاد فیروزبخت؛ مدیر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس این معاونت، انجام داد. متن این گفتگو، به این شرح است.
 
هدف از ابلاغ سیاست ­های کلی جمعیت چه بود؟
در بررسی ­های جامعی که نسبت به وضعیت فرهنگی کشور انجام ‌گرفت و در ذیل نقشه مهندسی فرهنگی و تحلیل وضعیت فرهنگی خانواده و موضوع جمعیت، توجه ویژه ­ای به مباحث جمعیت شناختی شد و به همین خاطر مجموعه سیاست ­ها و اقداماتی برای اصلاح سیاست ­های جمعیتی در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، درمانی، آموزشی و همچنین اداری مورد توجه قرار گرفت و حمایت ­ها و مشوق ­هایی در آنجا در نظر گرفته شد؛ تا ما بتوانیم نسبت به اصلاح روندهای جمعیتی که مخاطره ­آمیز است و کشور را به سرعت به سمت سالمندی می ­برد و نیروی کار جوان را از دست می ­دهیم، تدبیر لازم را انجام دهیم. بعد از این جریان در شورای عالی انقلاب فرهنگی بیش از 6 جلسه به موضوعات جمعیتی و اصلاح سیاست­های جمعیتی پرداخته شد و پس از آن هم این سیاست­ ها خدمت مقام معظم رهبری ارائه گردید و ایشان هم ضمن تایید این سیاست ­ها و برنامه ­ها، رهنمودهایی را برای پیگیری امر دادند و نهایتا سیاست­ های کلی که در مجمع تشخیص مصلحت برای کشور تدوین در 30 اردیبهشت 1393 به روسای سه قوه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ گردید.

آیا کشورهای دیگر نسبت به اصلاح سیاست­ های جمعیتی اقداماتی انجام داده ­اند؟
همه کشورهای جهان که با کاهش نرخ باروری مواجه شدند؛ به سرعت نسبت به اصلاح سیاست ­های جمعیتی خودشان اقدام کرده ­اند و الان می­شود گفت قریب به اتفاق کشورهای اروپایی که کاهش شدید نرخ باروری را حس کرده ­اند و با خطر سالمندی  روبرو هستند؛ سیاست ­های مشوق افزایش نرخ باروری و افزایش جمعیت را در دستور کارشان قرار دادند و ما هم یکی از آن کشورها هستیم.

 نرخ باروری در سال­های اخیر در استان تهران و شهر تهران  چگونه بوده است؟
این شاخص بر اساس سر شماری سال 1395 برای استان تهران برابر ١،٥٦ و برای شهر تهران 1.34 محاسبه شد.

سیاست های جمعیتی چقدر موثر بوده است؟
واقعیت این است که  سیاست­های جمعیتی در دوره زمانی طولانی مدتی تاثیر خود را خواهند گذاشت و اتفاقا این سیاست­ها برای دراز مدت است. همین که اصلاح نگرش مردم و آگاهی­ های مردم، رویکرد مردم و باور مردم به بحث فرزندآوری تغییر پیدا کند؛ ازدواج­ ها به هنگام صورت گیرد. از تاخیر در فرزند­آوری کاسته شود. مخاطراتی که برای زوجین بوجود می ­آورد؛ با توجه به اینکه ما تقریبا نزدیک به 20 درصد زوج‌ها با ناباروری اولیه مواجه هستند؛ ما مشکل ناباروری را در کشور در سطح بالایی داریم. در زمان کوتاه ­تر و جوانی اگر ازدواج کنند؛ اگر به مشکل ناباروری برمی خورند با پیشرفت­ هایی که در فن آوری­ های پزشکی و راه ­های درمانی داریم؛ بسیاری از این بیماری­ها با اندک توجهی درمان  می­شود ولی اگر سن بالاتر برود؛ ما با مشکلات جدی­تری برای درمان ناباروری مواجه می­ شویم. اگر این سیاست­های آموزشی، ترویجی، تبیینی و اصلاح آگاهی­ ها و باورها و نگرش ­های مردم به خصوص زوجین جوان تغییر پیدا کند؛  آگاهی­ های کافی داده شود از ابعاد سلامت جسمانی و روحی و روانی و نقشی که فرزند در خانواده می ­تواند داشته باشد؛ بقاء نسل و آینده را می­ تواند داشته باشد. از ابعاد ملی و اجتماعی هم نگاه کنیم تا این تغییر باورها صورت بگیرد و به رفتار مناسب منجر شود. زمان طولانی را نیاز داریم.

چشم انداز سیاست ­های جمعیتی چیست؟
اینکه ما بخواهیم برای افزایش نرخ باروری عدد و رقم، یا زمان خاصی را بگوییم یک مقدار زود است. مضافا اینکه نرخ باروری جایگزینی که 2.1  است در سطح بین ­الملل در کشور ما حتما باید بالاتر از این باشد. یعنی ما حداقل را باید 2.1   بگیریم و بین 2.1 تا 2.5 باید هدف گذاری کنیم. چون کشور ما در معرض بسیاری از  مخاطرات است؛ و به همین دلیل حوادث طبیعی رخ که می‌دهد؛ مرگ و میرها که افزایش پیدا می­ کند. نرخ ناباروری که وجود دارد حتما هدف اولیه ما باید بالاتر از 2.1  و تقریبا 2.5 قرار بگیرد.

جوانان چه مشکلاتی را بر سر راه فرزندآوری دارند؟
مسائل جمعیتی و مسائل اجتماعی چند بعدی هستند. یعنی هم مسائل فرهنگی، باورها، نگرش ­ها و سبک زندگی، در آنها تاثیر دارد و همچنین نوع سیاست­ها و برنامه ­ها که در حوزه اقتصاد شکل می‌گیرد؛ موضوعی مثل بحث اشتغال جوانان و همچنین  بحث مسکن و رفاه  اقتصادی بخشی از جامعه، اگر مشکل اقتصادی و شغل و اشتغال آنها تامین شود حتما در سن مناسب­تری ازدواج می­ کنند.

عملکرد وزارت بهداشت در حوزه جمعیت و باروری به چه صورت بوده است؟
سیاستهای جمعیتی وزارت بهداشت کاملاً براساس سیاستهای کلی جمعیت ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری تدوین شده با اشاره به بند اول سیاستهای کلی جمعیتی مبنی بر »ارتقاء پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی « ایشان فرمودند: مهمترین هدف برای اجرایی شدن این بند ارتقای نرخ باروری کلی نسبت به میزان پایه است و مهمترین فعالیتها و راهبردهای در نظر گرفته شده برای دستیابی به این هدف در برنامه پنجم و ششم؛ افزایش بارداریهای ارادی و خواسته است که با توجه به تاثیر بارداری برنامه ریزی شده در سلامت مادر و کودک تلاش در جهت افزایش بارداریهای برنامه ریزی شده، ضمن ارتقای سلامت گروه هدف به ارتقای نرخ باروری کلی جمعیت نیز کمک خواهد کرد و به شرح اقدامات انجام شده در این حوزه پرداخت.
  • -برنامه ریزی برای کاهش میانگین فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول
  • کاهش میزان سقط کلی به میزان 10درصد پایه
  • برنامه ریزی و انجام اقدا ماتی برای سلامت ازدواج جوانان
  • برگزاری کارگاههای آموزشی ازدواج سالم برای جوانان
  • برنامه ریزی وانجام اقدا ماتی برای سلامت نوزادان و کاهش مرگ و میر نوزدان
  • برنامه ریزی وانجام اقدا ماتی برای کاهش مرگ در گروه سنی 30 تا 70سال
  • فعالیت هایی در جهت افزایش تغدیه با شیر مادر
 
آیا احتمال تاثیر کرونا بر فرزندآوری وجود دارد؟
مطالعات نشان داده که حوادث طبیعی و بحران های اجتماعی  به دلیل وارد کردن شوک های اقتصادی و روحی روانی باعث ایجاد عدم اطمینان نسبت به آینده  می شوند  و تاثیر منفی بر رفتار و تصمیمات افراد از جمله تشکیل خانواده، ازدواج  و فرزندآوری می گذارد. چون بیماری کرونا مقطعی است، دوران کاهش مقطعی فرزندآوری بستگی به شدت و طول مدت دوران شیوع کرونا و فشار های ناشی از رکود  اقتصادی و تورم و زمان بازگشت مردم به زندگی عادی و رونق دوباره بازار کار دارد.

و کلام آخر   
سیاست‌های جمعیتی نیاز حال و آینده کشور است؛. سیاست­های جمعیتی هم به رفاه فرد، خانواده و جامعه می­اندیشد؛ ابعاد و ویژگی‌های جمعیتی به گونه ­ای است که باید هم مسائل اقتصادی و هم مسائل فرهنگی و هم مسائل مربوط به بهداشت، درمان و آموزش در آن دیده شود. یعنی همه نیازهایی که یک جامعه سالم دارد. باید به آن توجه شود؛ در کنار همه این ابعاد، ابعاد سیاسی و امنیتی هم خیلی مهم است. یک جامعه مانند یک خانواده است. که برای حفظ و بقای خودش باید حتما تلاش کنند و اگر بخواهد جامعه ­ای نباشد هر چند شما هر میزان رفاه هم  داشته باشی، اگر جمعیتی نباشد جامعه­ در معرض زوال قرار بگیرد. در حقیقت ارزش و فایده­ای نخواهد گذاشت. مهم­ترین سرمایه یک جامعه هم نیروی انسانی است. بتواند رفاه را به دنبال بیاورد و بتواند اقتصاد پویا و مولدی را داشته باشد و از هر جهت بتواند پویا باشد و این شایسته ایران اسلامی و مردم این سرزمین هست.
 



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 58 بار   |   دفعات چاپ: 0 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر